Aleksandrovačka Župa – srpska prestonica vina

Na nešto više od 200 km južnije od srpske prestonice Beograda, nalazi se još jedna srpska prestonica, u ovom slučaju vina. Župa je osobena zbog mnogih karakteristika – geografskih, klimatskih, istorijskih, demografskih, turističkih… Ponuda je zaista raznovrsna.

Geografski gledano, ovo je blago zatalasana kotlina, oivičena visokim planinama pre svega sa južne strane. Nju okružuju obronci Kopaonika, Goča, Željina i Jastrepca, a po konfiguraciji terena deli se na Donju Župu i Gornju Župu. Donja Župa je izuzetno plodan kraj i nadaleko čuveno vinogorje.
Aleksandrovačka župa – srpska prestonica vina
Zaštićena sa severa od uticaja hladnih vazdušnih masa, ovde preovladjuje umereno-kontinentalna, tzv župska klima, koju odlikuju više prosečne temperature i veći broj sunčanih dana. Tle je idealno za uzgajanje najkvalitetnijih sorta groždja, kao i za proizvodnju vrhunskog vina, zbog čega se Aleksandrovačka župa često naziva „srpskom Šampanjom“.
Blagodeti ovog kraja bile su poznate od davnina. Zavičajni muzej u Aleksandrovcu obiluje brojnom arheološkom gradjom koja nedvosmisleno pokazuje da je ovaj kraj bio naseljen još u praistoriji. Što se više približavamo savremenom dobu, ti nalazi su sve brojniji, a što se tiče istorije ovog kraja u prošlosti Srbije, ona je ništa manje bogata od kvalitetnog zemljšta župe.
Aleksandrovačka župa – srpska prestonica vina
Prvi spomeni župe u srpskim istorijskim izvorima vezani su za Studeničku hrisovulju iz 1196.godine, u kojoj Stefan Nemanja manastiru daruje nekoliko župskih sela sa vinogradima i vinskim podrumima. Takodje, kasnije će i manastiru Hilandar biti darivana sela Aleksandrovake župe, kao i drugim značajnim manastirima.
Može se reći da je za to doba bilo prestiž dobiti na dar neka od ovih naselja sa prihodima koje su donosili. U Studeničkoj povelji prvi put se spominje naselje Kožetin, što je stari naziv za današnji Aleksandrovac. Legenda o nazivu ovog mesta kaže da ga je dobilo po kožama koje su darivane rimskoj boginji lova Dijani, što pokazuje da je kraj svakako bio naseljen i u rimsko doba.
Druga legenda kaže da je u mestu postojala crkva prekrivena kožama. Naselje je na istom mestu ostalo do današnjih dana, po oslobodjenju od Turaka 1833.godine priključeno je Kneževini Srbiji, a ukazom kralja Milana iz 1882.godine promenilo je naziv u Aleksandrovac, koji i danas nosi.
Aleksandrovačka župa – srpska prestonica vina
Pored središta regije, Župa ima još 55 naselja, a gustina naseljenosti varira, u zavisnosti od kraja Župe. Od davnina, bila je jedno od najznačajnijih vinogorja srpske države, što je i danas, sa oko 3000 hektara koliko se nalazi pod vinogradima. Proizvodnja vina u ovom kraju vekovima nije prestajala, čak ni nakon dolaska Turaka.
Obnavljanjem srpske države radilo se planski na unapredjenju uzgajanja vinove loze i proizvodnje vina, zbog čega je osnovan veliki rasadnik, a pre gotovo jednog veka osnovana Vinodeljsko-voćarska škola „Sveti Trifun“, koja modernizovana postoji i danas, i daje veoma značajne rezultate u unapredjenju vinogradarstva. Svakako, kraj je najpoznatiji po čuvenom preduzeću „Vino Župa“ iz Aleksandrovca.
Župljani će vam ponuditi kapljice najkvalitetnijeg vina ili da isprobate najukusnije sorte groždja. Medjutim, obilazak Župe nikako ne treba završiti a da se ne poseti Zavičajni muzej Župe, kao i Muzej vinarstva i vinogradarstva.
Budući da Župa i njena naselja imaju veoma bogatu istoriju, za ljubitelje starina preporučuje se obilazak manastiru Drenča, jednom od dragulja srpske srednjevekovne duhovnosti, kao i manastiru Rudenica ili starim vinogradarskim naseljima u Poljanama.
Aleksandrovačka župa – srpska prestonica vina
Ako želite izuzetan doživljaj prirode, a da istovremeno uživate i u njenim ukusima, u tom slučaju je Izletište Mitrovo polje veoma dobro rešenje. Tokom godine, održavaju se brojne manifestacije, a jedna veoma lepa, novijeg datuma održava se pod srednjevekovnom tvrdjavom Koznik.
Naravno, nikako ne treba propustiti centralnu svetkovinu u čast groždja i vina, koja se svake jeseni održava u Aleksandrovcu, poslednje nedelje septembra održava se „Župska berba“.
Aleksandrovačka župa – srpska prestonica vina
Župa će moći da pruži brojne sadržaje avanturistima, hedonistima, ljubiteljima prirode, ljubiteljima prošlosti. Poput proizvodnje vina, ovde ni život nikada nije prestajao, a tragovi prošlih vremena uklopljeni su u duh današnjeg vremena.
Koji god da vas motiv navede da posetite Župu, vratićete se bar sa jednom impresijom više, jer ovde užitak nikad ne prestaje. A sprska prestonica vina čeka na vas!

Vlasnik sadržaja ovog članka je njegov autor. Blog Živeti sa prirodom samo ugošćava kreativne autore koji žele da njihov rad dopre do većeg broja čitalaca. 
Blog Živeti sa prirodom ne polaže nikakva prava na objavljeni sadržaj. 
Ukoliko, na članak ili neki njegov deo polažete autorska prava ili ste zastupnik lica koje polaže prava na pomenuti sadržaj, a niste saglasni da se on nađe na našem blogu, molimo vas da nas obavestite o tome kako bi ovakav sadržaj bio uklonjen u najkraćem roku.

Pročitajte i ovo...

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana.